یکی از رایج‌ترین روش‌ها و مدهای مدیریتی را می‌توان در دهه‌های اخیر هوش هیجانی یا هوش عاطفی دانست.

در حوزه روانشناسی و مدیریت شاید کمتر اصطلاحی را بتوان یافت که به میزان هوش عاطفی و هیجانی، هم‌زمان از یک سمت مفاهیم عمیق و ارزشمندی را در خود جای داده و از سمت دیگر در قالب توصیه‌ها و حرف‌ها و ادعاهای غیرعلمی به‌طور گسترده رواج یافته و تکثیر شده باشد.

ما می‌کوشیم در درس هوش هیجانی و عاطفی با استفاده و استناد از مقاله‌ها و تحقیقات معتبر، ضمن تلاش کردن برای حفظ سطح علمی مصالح تا حد ممکن مباحث زیر مجموعه هوش عاطفی و هیجانی را به شکلی قابل‌استفاده و کاربردی ارائه کنیم.

تاریخچه هوش هیجانی و عاطفی و توجه کردن به اهمیت آن:

اگر صرفاً منظورمان توجه کردن به اهمیت و نقش احساسات و هیجان در تصمیم گیری و رفتار باشد باید بگوییم که هوش عاطفی چند هزار سال، حداقل در حد یونان باستان، قدمت داشته است.

در طول یک قرن اخیر هم، درزمینهٔ احساسات و هیجانات و نمایش آن‌ها در قالب و شکل زبان بدن و رفتار و چهره و همین‌طور پاسخ‌های عاطفی و هیجانی بدن انسان، مطالعات وسیعی انجام شده که چارلز داروین و پل اکمن از پیشتازان این حوزه بوده‌اند.

نقش احساسات و هیجانات در تصمیم گیری هم، موردی است که در تحقیقات متعدد از جمله کارهای دنیل گلمن و همکارانش مورد بررسی، مطالعه و بحث قرار گرفته است.

بنابراین می‌توانیم نتیجه بگیریم که، هوش هیجانی یا عاطفی تلاش برای تعریف یک چهارچوب جدید بر پایه و اساس دانسته‌های پیشین است و نه خلق کردن یک علم جدید و تازه.

اما اگر قصد این را داشته باشیم که تاریخچه هوش هیجانی و عاطفی را بر پایه به کار بردن این اصطلاح و ترویج آن بررسی کنیم و بسنجیم، می‌توانیم بگوییم که هوش هیجانی و عاطفی در سال ۱۹۹۰ با جان مایر (John mayer) و پیتر سالووی (peter salovey) شروع شده است و در ادامه این داستان توسط کسانی مانند بار اون و دانیل گلمن رواج و توسعه پیدا کرده است.

بعد از گذشت سه دهم امروزه مباحثی مانند کاربرد هوش عاطفی و هیجانی در مدیریت و همین‌طور رهبری سازمانی از جمله موضوعات شناخته شده و جا افتاده در اکثر دوره‌های مدیریت کسب و کار و ام بی ای (MBA) محسوب می‌گردند.

با توجه به اینکه ما در بحث امنیت و تعریف هوش هیجانی و عاطفی به جزئیات بیشتری در این موضوع می‌پردازیم اما در حال حاضر در حد معرفی کردن، مطالعه چند جمله از جان مایر می‌تواند راهگشا و روشنگر باشد.

هوش هیجانی و عاطفی چیست؟

 

از نگاه علمی یعنی توانایی دریافت دقیق احساسات و هیجانات خود و همین طور دیگران، درک کردن این که هیجانات و عواطف ما دارای چه پیامی درباره رابطه مان با دیگران هستند و مدیریت کردن هیجانات و عواطف خود و دیگران را هوش هیجانی و عاطفی میگویند.

لزوماً چنین تعریفی شامل صفات و ویژگی‌هایی مانند اعتماد به نفس، آغازگر بودن، و خوش‌بینی، که بعضی تعریف‌های رایج به آن‌ها اشاره می‌کنند، نمی‌گردد.

هوش هیجانی و عاطفی: مهارت یا دانش؟

باید همواره این نکته را در نظر داشته باشید که هوش هیجانی و عاطفی، هنوز تا تبدیل شدن به یک دانش با چهارچوب معین و مفهوم پردازی شفاف، فاصله زیادی دارد.

این حوزه ضمناً، قسمت مهمی از داشته‌های خود را از دیگر حوزه‌های علوم استخراج کرده است.

به بیان دیگر، آنچه که تحت عنوان هوش هیجانی و یا هوش عاطفی می‌خوانیم و یاد می‌گیریم و می‌آموزیم، معمولاً گردآوری شده از قسمت‌ها و بخش‌های گوناگون و مختلف رفتارشناسی و روانشناسی می‌باشد.

سمت دیگر این را هم به خوبی می‌دانیم که همه بزرگانی که در حوزه هوش هیجانی و عاطفی کار کرده‌اند، تاکید شان این بوده است که افزایش هوش عاطفی و هیجانی عملی است و تمرین و تلاش برای بهبود هوش عاطفی و هیجانی، کاملاً قابل دفاع بوده است.

می‌توانیم هوش هیجانی و عاطفی را در ذهن خود، با همه این توضیحات، مهارتی تصور کنیم که بر اساس دست آورد رشته‌های مختلف و گوناگون علمی، و تلاش‌های پی‌درپی محققان میان‌ رشته‌ای، توسعه و رواج پیدا کرده است.

کدام درست است؟ EQ یا EI؟

در سخنرانی‌ها و متن‌هایی که درباره هوش هیجانی و عاطفی می‌شنویم و می‌خوانیم، دو اصطلاح EQ و EI دیده می‌شود و به گوش می‌رسد.

هنگامی که EI را استفاده می‌کنیم، مقصود ما هوش هیجانی به صورت کیفی است، (به عنوان نمونه، به شکل کاملاً کیفی، از اصطلاح هوش هیجانی و عاطفی پایین و هوش هیجانی و عاطفی بالا و یا اهمیت هوش هیجانی و عاطفی حرف می‌زنیم بدون اینکه هدف مان واقعاً مقدار عددی هوش هیجانی و عاطفی باشد).

اما هنگامی که از EQ استفاده می‌نماییم‌، طبیعتاً مقصود ما این است که هوش هیجانی و عاطفی را به صورت یک شاخص عددی در نظر داریم، اگر شاخص شفاف و پرسشنامه واضحی را معین نکرده باشیم و صرفاً مدام IQ و EQ را در برابر هم قرار دهیم، می‌توانیم بگوییم که در حال استفاده کردن تجاری از این موضوع هستیم.

نوشتهٔ پیشین
نقش منابع انسانی در سازمان چیست؟
نوشتهٔ بعدی
نقش هوش هیجانی در فروش چیست؟

پست های مرتبط

نتیجه‌ای پیدا نشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست